IPB

Chào mừng khách viếng thăm diễn đàn ( Đăng nhập | Đăng ký thành viên )

Loading

Nội quy diễn đàn

 
Reply to this topicStart new topic
> Nói với nhạc trưởng Lê Phi Phi về Hồi tưởng trong Điều c̣n măi 2012
TMH
post Sep 4 2012, 10:53 PM
Post #1



Cấp 1
*

Group: Members
Posts: 86
Thank(s): 19
Joined: 03-03-08
Member No.: 1,026



Khi Trọng Tấn tiết lộ trên báo chí rằng bạn ấy được giao lĩnh xướng tác phẩm Hồi tưởng cùng hai dàn hợp xướng và Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam trong Điều c̣n măi 2012 em vui mừng vô cùng và tin tưởng chắc chắn rằng tiết mục này sẽ là điểm nhấn của chương tŕnh năm nay. Em có lư do để an tâm và tin tưởng như vậy. Trước hết là ở sự thành công tới mức chuẩn mực ở các tiết mục hợp xướng của các năm trước, đặc biệt là hợp xướng « Việt Nam muôn năm » do anh chỉ huy vào Quốc khánh năm ngoái.
.
Riêng với tác phẩm Hồi tưởng với tổng phổ nguyên gốc đă được thu âm tại Đài Tiếng nói Việt Nam từ những năm 60 với phần lĩnh xướng của NSND Trần Khánh th́ em càng yên tâm hơn v́ cách đây 7-8 năm, Trọng Tấn đă thành công khi cover lại nguyên bản cùng với hai dàn hợp xướng và dàn nhạc Đài tiếng nói Việt Nam. Với sự thành tâm của Trọng Tấn sau sự cố vừa qua của bạn ấy, em lại càng tin tưởng Trọng Tấn sẽ làm hết ḿnh để thăng hoa cùng tác phẩm. Thật ra, tiết mục này đă từng được dàn dựng để biểu diễn trên sân khấu dịp 3-2 năm 2005 (tư liệu c̣n lưu trên Youtube) mặc dù em đoán rằng Trọng Tấn và các ca sỹ khi đó chỉ hát lip-sync và sử dụng bản thâu âm sẵn của Đài TNVN trong đó cắt bỏ chương thứ nhất của thiếu nhi. Dàn nhạc khi đó có lẽ cũng không biểu diễn thật hoàn toàn v́ em chỉ thấy dàn dây trên sân khấu.
.
Với em, và có lẽ với tất cả những ai yêu Hồi tưởng, đều ao ước được thấy ít nhất một lần Hồi tưởng- từ phần tác phẩm cho tới phần phối khí- được tái hiện lại một cách chân thực (authenticity), trọn vẹn (integrity) và sống động trên một sân khấu chuẩn mực (standard), nhất là sân khấu của Nhà hát lớn- nơi mà chú Dương Thụ gọi là «thánh đường của âm nhạc ». Em cố ư mở ngoặc đơn mấy từ tiếng Anh không phải v́ sính chữ mà đó là những thuật ngữ, những từ khóa của UNESCO dùng để chỉ những tiêu chí phổ quát, áp dụng cho việc bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa. Với em, Hồi tưởng là một di sản văn hóa và do vậy mọi ứng xử với những tác phẩm như vậy cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chí đó.
.
Thú thật với anh, mặc dù em rất nể gu thẩm mỹ của những người thực hiện Điều c̣n măi, nhưng trước khi Điều c̣n măi 2012 mở màn em vẫn rất lo lắng cho Hồi tưởng, duy nhất ở một điểm : Đạo diễn và nhạc trưởng sẽ sử dụng tổng phổ nào, bản phối nào cho tác phẩm này, liệu người ta có sử dụng tổng phổ nguyên gốc từ hơn nửa thế kỷ trước không hay là lại « làm mới » nó như cách hàng loạt các di tích, di sản văn hóa của Việt Nam đang hàng ngày, hàng giờ bị « làm mới » một cách đáng báo động. Đành rằng, rất nhiều tác phẩm kinh điển của Việt Nam ngay từ khi mới ra đời đă có nhiều tổng phổ khác nhau. Đành rằng di sản âm nhạc có những đặc điểm khác với các di sản vật thể, và rằng đă có những kinh nghiệm làm mới được đón nhận như trường hợp của anh Trần Mạnh Hùng.
.
Tuy nhiên, Hồi tưởng ngay từ khi ra đời đă được « đo ni đóng giày » bằng tất cả các yếu tố đỉnh cao và đă ăn sâu vào tiềm thức của bao thế hệ người yêu nhạc Việt suốt hơn nửa kỷ qua. Thời gian Điều c̣n măi 2012 đang tập chương tŕnh th́ cũng là lúc dư luận cả nước đang bàng hoàng v́ câu chuyện chùa Trăm Gian bị phá đi để xây mới. Liên hệ sự kỳ vọng xen lẫn lo lắng của em đối với Hồi tưởng với câu chuyện chùa Trăm Gian có lẽ hơi buồn cười. Nhưng cũng thú thật với anh, câu chuyện làm mới di tích đó, tuy không phải là cú sốc mới đối với em, nhưng sự nó làm sự hoang mang của em bị lan sang cả lĩnh vực âm nhạc smile.gif
.
9h sáng 2/9 theo giờ châu Âu (2h chiều Hà Nội), khi mà một nửa thành phố nơi em ở có lẽ vẫn ch́m trong giấc ngủ nướng ngày chủ nhật, em cuống cuồng bật máy tính để vào xem Điều c̣n măi được trực tiếp truyền đi từ Nhà hát lớn Hà Nội. Phần khí nhạc trôi qua thật êm đềm và thỏa măn. Lư hoài nam được chơi lại ở chương tŕnh năm nay và em thấy đó là một cách làm hay của Điều c̣n măi. Em đồng ư với ư kiến của nhạc sỹ Dương Thụ rằng, một tác phẩm có thể diễn đi diễn lại nhiều lần giống như người ta nghe tác phẩm Bethoven th́ không thể chỉ nghe một lần. Nhưng cũng như nhiều khán giả phổ thông khác, em vẫn chờ đợi tới phần 2 của chương tŕnh- phần thanh nhạc. Mỗi năm em em dành sự chờ đợi cho một vài tác phẩm. Nếu năm 2010 là Nhớ Hà Nội, Du kích sông Thao ; 2011 là Việt Nam muôn năm, Những ánh sao đêm, th́ năm nay là Trường ca Sông Lô và đặc biệt là Hồi tưởng.
.
Trường Ca Sông Lô đă mở màn phần 2 khá suôn sẻ với một Đăng Dương vẫn bản lĩnh và đậm chất thính pḥng, song ca với Duyên Huyền- một lựa chọn không thể tốt hơn của đạo diễn. Tuy nhiên, nói là thỏa măn th́ chưa thỏa măn được. Tín hiệu mic của soliste ngay từ lúc MC Mỹ Lan xuất hiện trong phần 1 đă là một « điềm báo » cho chất lượng hạn chế của âm thanh truyền h́nh năm nay. Quả đúng như vậy, chất lượng âm thanh hạn chế đă làm lỏi giọng của Đăng Dương trước dàn nhạc và Hợp xướng. So với năm ngoái, năm nay Đăng Dương có vẻ hơi căng thẳng nên đă thiếu đi sự thư thái và đắm say.
.
Điều này sau đó được lặp lại ở hầu hết các ca sỹ tiếp theo khiến em có cảm giác các nghệ sỹ đă không có đủ thời gian để làm nhuần nhuyễn tác phẩm, để có thể tập trung vào thể hiện cảm xúc. Ngoài ra, có lẽ các tác phẩm được lựa chọn năm nay không nằm trong một mạch chủ đề nhất định, cá biệt lại có tác phẩm đi khá lệch so với quỹ đạo chung, khiến em bị ấn tượng về một sự rời rạc, gượng ép. V́ bị ấn tượng đó nên em càng thêm kỳ vọng vào Hồi tưởng và tin rằng ban tổ chức « save the best for last ».
.
Và cuối cùng khoảnh khắc quan trọng đă đến. Khi dàn nhạc nổi lên những nốt dạo đầu « la do do do do fa do do … » em mừng vô cùng. Nhất định đây sẽ là bản gốc của Hoàng Vân ! Dàn nhạc chơi thật hay từ những nốt đầu tiên. Đường truyền âm thanh của VTV lúc này cũng rất tốt, nghe rất rơ âm thanh của dàn nhạc. Các bạn Cung thiếu nhi, h́nh ảnh quen thuộc một thời của thế hệ ḿnh, kia rồi ! Đông quá, đẹp quá ! Một thoáng suy nghĩ vụt qua : các em hôm nay được sắp xếp đứng phía trước sân khấu, sau lưng nhạc trưởng thế kia th́ sẽ ra sao ? Nhưng em đă nhanh chóng quên đi điều đó để tập trung nhẩm theo từng nốt của dàn nhạc, nh́n theo nhịp chỉ huy của anh để bắt vào « Trời cao trong xanh, sương sớm long lanh… » như em đă từng nhại theo Đài TNVN bao nhiêu năm qua.
.
Nhưng điều ǵ xảy ra th́ anh cũng biết rồi đấy. Em bàng hoàng khi các em thiếu nhi vẫn cứ đung đưa mà không bắt vào bài sau khi dàn nhạc đă đi quá tới hai nhịp. Khi thấy anh phải quay người lại phía các em và hát mồi « … sương sớm long lanh, cành lá rung rinh, mặt nước lung linh » th́ em thực sự hoảng sợ. Vậy là một sự khởi đầu không hoàn hảo rồi. Thật may là dàn nhạc chơi quá chuyên nghiệp và bản lĩnh nên mọi sự đă nhanh chóng ổn định. Em không rơ lúc đó âm thanh phía các cháu thiếu nhi có bị trục trặc hay không và đó có phải là nguyên nhân chính hay không v́ ngay sau đó VTV có chỉnh lại âm thanh làm tiếng to đùng lên. Nhưng em nghĩ bị chậm nhịp, vào bài không đúng như vậy ắt hẳn là do thiếu sự chỉ huy ở phía các em. Hơn nữa rất có thể các em đă bị ngợp trước khán giả nên không nghe được dàn nhạc, không bắt được nhịp và không vào bài.
.
Chưa hết, khi Trọng Tấn bắt đầu cất giọng lĩnh xướng th́ âm thanh rất lạ. Thoạt đầu em tưởng lỗi âm thanh tại nhà hát làm tiếng bị echo quá, nhưng khi ống kính lia tới dàn hợp xướng th́ thấy hai bè tenor và basse đang mải miết hát theo tổng phổ. Th́ ra là anh chọn giải pháp cho tốp nam hát chung với Trọng Tấn trong hai phân đoạn dành cho soliste. Em không hiểu lư ǵ do khiến anh chọn giải pháp đó. Năm 2011, khi nhạc sỹ Nguyễn Thiện Đạo dựng Hồi tưởng cho Hợp xướng sinh viên và Việt Kiều tại Pháp, ông cũng chọn giải pháp tương tự, nhưng lư do là ở trong phong trào văn nghệ quần chúng ở Paris khi đó không thể t́m ra một giọng tenor đủ vững, đủ khỏe để lĩnh xướng. Với riêng em, việc để tốp nam hát chung với Trọng Tấn là việc « làm mới di tích » một cách không cần thiết.
.
Không rơ việc luyện tập đă diễn ra thế nào, có đủ đô hay chưa, nhưng bè nam đă không thể hát quyện bè với Trọng Tấn. Em có cảm giác Trọng Tấn đă bị phân tâm khi phải kéo bè. Trọng Tấn chắc rất muốn nhả chữ đoạn "xác-người-nằm-như-rạ-như-rơm" một cách chậm răi, quả quyết, theo phong thái của NSND Trần Khánh nhưng đă bị tốp nam, v́ mải đọc tổng phổ, kéo đi với tốc độ không cảm xúc ở vào đúng một chi tiết tinh tế của tác phẩm. Anh là nhạc sỹ, lại là nhạc sỹ giỏi và khó tính, nên em không dám múa ŕu qua mắt thợ, nhưng em quả quyết rằng khi các nhạc sỹ lớn như Hoàng Vân viết ra những tác phẩm ngang tầm thời đại như Hồi tưởng th́ từng nốt nhạc của ông đều có ngụ ư.
.
Trong phần lĩnh xướng có đoạn « những năm bốn mươi không bao-ao-ao giờ quên, trên những cánh đồng cỏ bay thẳng cánh… ». Mấy nốt « không bao-ao-ao giờ quên » (ré ré- do- la sol la) được NSND Trần Khánh thể hiện rất đắt, làm bật lên chất tự sự, kể lể đầy phẫn uất nhưng hào hùng. Em thấy Trọng Tấn cũng cố gắng làm điều đó và làm được. Chỉ có điều, cũng như trong văn nói, những chi tiết như vậy chỉ nên được thể hiện tinh tế bằng giọng hùng biện của một người, chứ hoàn toàn không phù hợp cho một tiếng hô đồng thanh của cả một đám đông.
.
Tiết mục đă diễn ra chưa như kỳ vọng của em mặc dù tất cả những thành tố có thể làm nên sự mỹ măn của nó đă có hết. V́ thế mà em thấy tiếc nuối. Em biết giữa lúc t́nh h́nh kinh tế nhiều khó khăn như năm nay mà chương tŕnh vẫn được thực hiện một cách quy mô và bài bản như vậy th́ ắt hẳn ê-kíp thực hiện phải có một tâm huyết và nỗ lực rất lớn. Tâm huyết và nỗ lực đó đă mang lại cho Điều c̣n măi một « thương hiệu đặc biệt». Và cũng tâm huyết và nỗ lực đó sẽ giúp Điều c̣n măi giữ vững được thương hiệu, đạt tới những tầm cao mới, góp phần vào việc chấn hưng nền văn nghệ nước nhà.
.
Ngay từ bây giờ em đă bắt đầu chờ đợi Điều c̣n măi 2013. Em mong muốn Điều c̣n măi 2013 sẽ lại có Hồi tưởng. Hồi tưởng cần phải được tŕnh diễn trong các không gian, thời gian tương tự nhiều lần nữa, giống như ư kiến của nhạc sỹ Dương Thụ mà em đă trích dẫn trong phần đầu, « nghe Bethoven không thể chỉ nghe một lần ». Và cứ như vậy, em tin rằng người nghe nhạc Việt Nam phổ thông như em cũng sẽ ngày càng sáng ra và thấy tự hào khi biết trong kho tàng âm nhạc Việt Nam c̣n có những Hồi tưởng, Tiếng hát người chiến sỹ biên thùy, Sóng Cửa Tùng, Ca ngợi Tổ quốc, Hoan hô chiến sỹ Điện Biên …
.
Chân thành cảm ơn anh và ê-kip đă mang tới cho những người yêu nhạc Việt Nam như em những điều lớn lao hơn một niềm vui thông thường vào mỗi dịp Quốc khánh.
.
TMH (4.9.2012)

Attached File(s)
Attached File  dieu_con_mai_2012.jpg ( 49.71K ) Number of downloads: 8
 
Go to the top of the page
 
+Quote Post
post Sep 5 2012, 01:09 PM
Post #2



Cấp 2
**

Group: Members
Posts: 192
Thank(s): 0
Joined: 30-01-08
Member No.: 795



Chú Hà có những nhận xét rất tinh tế và chính xác (lâu qua không gặp, dạo này khỏe không?)

Thưa với các bác là em cũng không được xem, v́ 2/9 em c̣n lang thang tít trên núi. Buổi tối về mới vào mạng nhưng chỉ thấy trên youtube các bác post các clip không chính thống. Em phải chờ đến những hôm tiếp theo để xem các clip trích từ VTV1 các tác phẩm được tŕnh bày cho nó trung thực hơn (nick bên youtube maitruongthanyeu đă post khá đầy đủ)

Em cũng có những cảm nhận tương tự như chú Hà về “Điều c̣n măi 2012”. Em chỉ xin bổ sung thêm một số cảm nhận của riêng em như sau:

Hợp xướng “Hồi tưởng” em có cảm tưởng chưa được ổn lắm, ḥa âm phối khí không tinh tế, có phần hơi đuối so với hát bè, không phát huy được sự hài ḥa giữa bộ dây, bộ hơi và bộ gơ, phần hát bè chưa được nhuần nhuyễn cho lắm nên không thể hiện nhiều tính hào hùng, sự sâu lắng thiết, tha đan xen lạc quan vui tươi mà tác phẩm muốn đề cập đến. Em không muốn so sánh với bản thu của xưa mà bác Trần Khánh Lĩnh xướng, mà em chỉ so với bản gần đây, năm 2005 mà chú Hà post bên youtube; cũng vẫn VTV1, vẫn Trọng Tấn lĩnh xướng, nhưng phối khí là của bác Hoàng Lương, chỉ huy là bác Cao Việt Bách, th́ bản ở “Điều c̣n măi 2012" c̣n thua về nhiều mặt.



“Tiếng sáo quê hương” từ trước đến nay chúng ta chỉ nghe Flute đệm piano, tạo cho chúng ta cảm giác sâu lắng thiết tha của tác phẩm này. Nghe tác phẩm này qua độc tấu Flute với dàn dây em thấy tréo nghe, chẳng ăn nhập ǵ, sáo đi đằng sáo, dây đi đằng dây. Em cũng không rơ tác giả có viết tác phẩm này cho Flute với dàn giao hưởng không? Hay các bác “điều c̣n măi” tùy tiện biến thể nó, chưa đủ thời gian nghiền ngẫm suy tư để có được sự kết hợp hoàn hảo.

Về ca khúc, em thấy vẫn tồn tại một ấn tượng là phối khí c̣n sơ sài cho các bài hát. Duy chỉ có bài Hương xưa được phối khá dày dặn và có những hợp âm giai điệu khá hay, ăn nhập với bài hát. Nhưng giá như “Hương xưa” này không phải là Hồng Nhung hát, mà được thể hiện bằng giọng nam ấm áp (chẳng hạn như CS Đức Long của đài TNVN) th́ hiệu quả của bài hát sẽ tốt hơn nhiều.

Và cũng như chú Hà nói, bộ phận kỹ thuật loay hoay không biết phải làm ǵ với hệ thống âm thanh khi sử dụng trong nhà hát Lớn.

Có lẽ để nhận xét sâu sắc hơn khách quan hơn th́ phải là các bác có chuyên môn. Em không chuyên môn, nghe thấy thế nào th́ viết thế, mong các bác thông cảm mà bỏ quá cho em.

smile.gif

This post has been edited by Nguyen Duy Hoang: Sep 5 2012, 06:28 PM
Go to the top of the page
 
+Quote Post

Reply to this topicStart new topic
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:

 



Bản vắn tắt Giờ hiện tại:: 20th September 2019 - 04:59 AM
Skin IPB: Invisionpower.fr - IP.Board France