IPB

Chào mừng khách viếng thăm diễn đàn ( Đăng nhập | Đăng ký thành viên )

Loading

Nội quy diễn đàn

 
Reply to this topicStart new topic
> Cuối năm đọc 1 bài thơ thiền, Vạn Hạnh
post Jan 13 2011, 08:37 PM
Post #1



Cấp 4
****

Group: Members
Posts: 945
Thank(s): 11
Joined: 24-03-10
Member No.: 11,566



Thiền sư Vạn Hạnh

Cuối năm chúng ta bàn đến một bài thiền thi của thiền sư Vạn Hạnh dạy học tṛ, Thiền sư họ Nguyễn, sinh vào khoảng năm 932, người làng Cổ Pháp, phủ Thiên Đức (hiện nay là làng Đại Đ́nh, xă Tân Hồng, huyện Tiên Sơn, Bắc Ninh). Ngài xuất gia ở chùa Lục Tổ, là học tṛ của Thiền Ông. Ngài thuộc thế hệ thứ 7 của ḍng thiền Tỳ Ni Đa Lưu Chi của chùa Pháp Vân.
Thiền Sư Vạn Hạnh đă từng giúp vua Lê Đại Hành trị quốc, nhưng khi thấy vua Lê Long Đĩnh không c̣n là minh quân, thiền sư Vạn Hạnh đă cùng với Đào Cam Mộc sắp xếp việc triều chính và đưa Lư Công Uẩn lên ngôi vua hiệu Lư Thái Tổ năm 1009.
Vào ngày rằm, tháng 5, năm Ất sửu, Thuận Thiên 16 (1025), ở chùa Lục Tổ, trước lúc qua đời, thiền sư đă gọi học tṛ đến dặn ḍ trong bài Thị đệ tử sau:

Thị đệ tử


Thân như điện ảnh hữu hoàn vô
Vạn mộc xuân vinh thu hựu khô
Nhậm vận thịnh suy vô bố úy
Thịnh suy như lộ thảo đầu phô

Quốc sư Vạn Hạnh
(Nguyễn Vạn Hạnh ?-1018)


Ngọc mạo muội dịch là

Dạy học tṛ
Người như điện chớp,có lại không
Cỏ cây xuân tốt,thu héo cong
Thịnh suy mà hiểu ḷng không sợ
Thịnh suy như sương bám cỏ đồng

Bà con cùng cảm nhận bài thơ này qua bài viết của nhà phê b́nh Trân Đ́nh Hoành nhé?

Người như điện chớp,có lại không

Thời xưa người ta gọi ánh chớp trên trời là điện. Thân ta như điện chớp tức là có đó và biến mất ngay, có thành không. Tức là nói đến cái phù du tạm bợ của thân này.

“Có thành không” trong bản chữ Hán là “hữu hoàn vô”, tức là “có trở về không.” Trở về, như vậy có nghĩa là, trước là không, sau mới thành có, sau đó lại trở về không.

Tức là, “không” đây chẳng có nghĩa là “không có” theo nghĩa triệt tiêu, zero. “Không” đây là tên của bản tính nguyên thủy, bản tính đầu tiên, của tất cả mọi thứ trong vũ trụ. V́ vậy, ta nên viết hoa cho dễ hiểu–Không

Người ta hay dùng h́nh ảnh “nước và sóng” để diễn tả “Không và có”. Nước là bản tính nguyên thủy, sóng là hiện tượng bề mặt. Nước th́ luôn ở đó, nhưng mỗi con sóng th́ chỉ hiện ra vài mươi giây là biến mất. Sóng tan lại “trở về” nước. Thân ta tan biến, lại trở về Không.

Như vậy khi chết đi, cái thân như ánh chớp này lại trở về bản tính nguyên thủy của ḿnh là “Không”. Chết chẳng phải là hết, mà là trở về bản tính nguyên thủy—Không.

Cỏ cây xuân tốt,thu héo cong

Có sinh th́ có tử. “Thành, Trụ, Hoại, Không” là bốn thời kỳ sống của vạn vật—sinh ra, đứng vững, hư hại, tan biến.

Cây cỏ mùa xuân nẩy sinh mầm sống, hạ là thời sống mạnh, thu là vào giai đoạn héo úa, đông là chết.

Con người có sinh th́ có tử, cũng là lẽ tự nhiên. Tử có nghĩa là thân này tan biến đi để trở về Không.

Vậy th́ việc ǵ mà sợ chết? Việc ǵ mà các đệ tử phải sợ, phải buồn việc thầy chết?

Thịnh suy mà hiểu ḷng không sợ
Thịnh suy như sương bám cỏ đồng


Khi xuống khi lên, khi thắng khi thua, khi thành khi bại, khi suy khi thịnh, cũng là lẽ tự nhiên. Cả một đời người cũng chỉ là một ánh chớp, th́ bao nhiêu suy thịnh lên xuống trong đời đó c̣n nhỏ và nhanh hơn cả một ánh chớp. Mong manh phù du như giọt sương trên đầu cỏ, sẽ tan biến ngay dưới những ánh mặt trời đầu tiên. Có ǵ mà phải quan trọng hóa chúng? Có ǵ mà phải sợ?

Sống chết cũng chỉ là một tí lên xuống suy thịnh, như sóng lên sóng xuống, của ṿng luân lưu “có hoàn Không, Không sinh có”, mà thôi. Có ǵ mà phải sợ?


Chúng ta cần ghi chú thêm ở đây rằng, “không sợ” là một đức hạnh rất quan trọng trong đường tu Phật. Người Giác Ngộ có tâm tĩnh lặng, không sợ, không có bất kỳ nỗi sợ nào gây sóng gió trong tâm.

Trong 6 đường tu của Bồ tát (lục độ ba-la-mật), đường đầu tiên là bố thí—bố thí tiền (tài thí), bố thí Phật pháp (pháp thí), và bố thí tính không-sợ (vô úy thí). Trong ba loại bố thí này, th́ bố thí cao quí nhất là “vô úy thí”, tức là “bố thí tính không-sợ,” là mang cho người ta sự can đảm và đức b́nh tĩnh.

Tóm lại, bài thơ này, nhắn nhủ đệ tử trước khi chết, rằng sống chết là lẽ tự nhiên. Thân này cũng chỉ phù du như ánh chớp. Đang có và sẽ trở về Không. Cũng chỉ là thịnh suy của sóng lên sóng xuống, sóng sinh và sóng tan, trên mặt biển. Chẳng có ǵ phải lo sợ.

Binh thản đối diện cái chết.
B́nh thản đối diện thịnh suy thắng bại ở đời.
B́nh thản đối diện cuộc đời.

Không sợ.
Không sợ thắng bại, thịnh suy, được mất, sống chết.

Tâm tĩnh lặng.

This post has been edited by truongvanngoc73: Jan 13 2011, 08:44 PM


--------------------


Cổng trường xưa hoa Tigôn vẫn nở
Lặng lẽ Bằng lăng tím gốc đợi chờ
Go to the top of the page
 
+Quote Post
post Jan 13 2011, 09:13 PM
Post #2



Cấp 1
*

Group: Members
Posts: 75
Thank(s): 0
Joined: 26-11-10
Member No.: 16,202



QUOTE (truongvanngoc73 @ Jan 13 2011, 08:37 PM) *
Thiền sư Vạn Hạnh

Cuối năm chúng ta bàn đến một bài thiền thi của thiền sư Vạn Hạnh dạy học tṛ, Thiền sư họ Nguyễn, sinh vào khoảng năm 932, người làng Cổ Pháp, phủ Thiên Đức (hiện nay là làng Đại Đ́nh, xă Tân Hồng, huyện Tiên Sơn, Bắc Ninh). Ngài xuất gia ở chùa Lục Tổ, là học tṛ của Thiền Ông. Ngài thuộc thế hệ thứ 7 của ḍng thiền Tỳ Ni Đa Lưu Chi của chùa Pháp Vân.
Thiền Sư Vạn Hạnh đă từng giúp vua Lê Đại Hành trị quốc, nhưng khi thấy vua Lê Long Đĩnh không c̣n là minh quân, thiền sư Vạn Hạnh đă cùng với Đào Cam Mộc sắp xếp việc triều chính và đưa Lư Công Uẩn lên ngôi vua hiệu Lư Thái Tổ năm 1009.
Vào ngày rằm, tháng 5, năm Ất sửu, Thuận Thiên 16 (1025), ở chùa Lục Tổ, trước lúc qua đời, thiền sư đă gọi học tṛ đến dặn ḍ trong bài Thị đệ tử sau:

Thị đệ tử


Thân như điện ảnh hữu hoàn vô
Vạn mộc xuân vinh thu hựu khô
Nhậm vận thịnh suy vô bố úy
Thịnh suy như lộ thảo đầu phô

Quốc sư Vạn Hạnh
(Nguyễn Vạn Hạnh ?-1018)


Ngọc mạo muội dịch là

Dạy học tṛ
Người như điện chớp,có lại không
Cỏ cây xuân tốt,thu héo cong
Thịnh suy mà hiểu ḷng không sợ
Thịnh suy như sương bám cỏ đồng

Bà con cùng cảm nhận bài thơ này qua bài viết của nhà phê b́nh Trân Đ́nh Hoành nhé?

Người như điện chớp,có lại không

Thời xưa người ta gọi ánh chớp trên trời là điện. Thân ta như điện chớp tức là có đó và biến mất ngay, có thành không. Tức là nói đến cái phù du tạm bợ của thân này.

“Có thành không” trong bản chữ Hán là “hữu hoàn vô”, tức là “có trở về không.” Trở về, như vậy có nghĩa là, trước là không, sau mới thành có, sau đó lại trở về không.

Tức là, “không” đây chẳng có nghĩa là “không có” theo nghĩa triệt tiêu, zero. “Không” đây là tên của bản tính nguyên thủy, bản tính đầu tiên, của tất cả mọi thứ trong vũ trụ. V́ vậy, ta nên viết hoa cho dễ hiểu–Không

Người ta hay dùng h́nh ảnh “nước và sóng” để diễn tả “Không và có”. Nước là bản tính nguyên thủy, sóng là hiện tượng bề mặt. Nước th́ luôn ở đó, nhưng mỗi con sóng th́ chỉ hiện ra vài mươi giây là biến mất. Sóng tan lại “trở về” nước. Thân ta tan biến, lại trở về Không.

Như vậy khi chết đi, cái thân như ánh chớp này lại trở về bản tính nguyên thủy của ḿnh là “Không”. Chết chẳng phải là hết, mà là trở về bản tính nguyên thủy—Không.

Cỏ cây xuân tốt,thu héo cong

Có sinh th́ có tử. “Thành, Trụ, Hoại, Không” là bốn thời kỳ sống của vạn vật—sinh ra, đứng vững, hư hại, tan biến.

Cây cỏ mùa xuân nẩy sinh mầm sống, hạ là thời sống mạnh, thu là vào giai đoạn héo úa, đông là chết.

Con người có sinh th́ có tử, cũng là lẽ tự nhiên. Tử có nghĩa là thân này tan biến đi để trở về Không.

Vậy th́ việc ǵ mà sợ chết? Việc ǵ mà các đệ tử phải sợ, phải buồn việc thầy chết?

Thịnh suy mà hiểu ḷng không sợ
Thịnh suy như sương bám cỏ đồng


Khi xuống khi lên, khi thắng khi thua, khi thành khi bại, khi suy khi thịnh, cũng là lẽ tự nhiên. Cả một đời người cũng chỉ là một ánh chớp, th́ bao nhiêu suy thịnh lên xuống trong đời đó c̣n nhỏ và nhanh hơn cả một ánh chớp. Mong manh phù du như giọt sương trên đầu cỏ, sẽ tan biến ngay dưới những ánh mặt trời đầu tiên. Có ǵ mà phải quan trọng hóa chúng? Có ǵ mà phải sợ?

Sống chết cũng chỉ là một tí lên xuống suy thịnh, như sóng lên sóng xuống, của ṿng luân lưu “có hoàn Không, Không sinh có”, mà thôi. Có ǵ mà phải sợ?


Chúng ta cần ghi chú thêm ở đây rằng, “không sợ” là một đức hạnh rất quan trọng trong đường tu Phật. Người Giác Ngộ có tâm tĩnh lặng, không sợ, không có bất kỳ nỗi sợ nào gây sóng gió trong tâm.

Trong 6 đường tu của Bồ tát (lục độ ba-la-mật), đường đầu tiên là bố thí—bố thí tiền (tài thí), bố thí Phật pháp (pháp thí), và bố thí tính không-sợ (vô úy thí). Trong ba loại bố thí này, th́ bố thí cao quí nhất là “vô úy thí”, tức là “bố thí tính không-sợ,” là mang cho người ta sự can đảm và đức b́nh tĩnh.

Tóm lại, bài thơ này, nhắn nhủ đệ tử trước khi chết, rằng sống chết là lẽ tự nhiên. Thân này cũng chỉ phù du như ánh chớp. Đang có và sẽ trở về Không. Cũng chỉ là thịnh suy của sóng lên sóng xuống, sóng sinh và sóng tan, trên mặt biển. Chẳng có ǵ phải lo sợ.

Binh thản đối diện cái chết.
B́nh thản đối diện thịnh suy thắng bại ở đời.
B́nh thản đối diện cuộc đời.

Không sợ.
Không sợ thắng bại, thịnh suy, được mất, sống chết.

Tâm tĩnh lặng.



Bài thơ này có một lần thầy Nguyễn Đ́nh Nghiệu khoa ḿnh đă đọc cho sinh viên nghe rồi th́ phải?


--------------------
Chiều chiều lắc thắc mưa mau / Nhớ nhung tưởng đến bạc đầu khôn nguôi

Dáng ai xa măi cuối trời / Giật ḿnh cứ ngỡ xưa người tới bên
Go to the top of the page
 
+Quote Post
post Jan 13 2011, 11:40 PM
Post #3



Cấp 4
****

Group: Members
Posts: 945
Thank(s): 11
Joined: 24-03-10
Member No.: 11,566



QUOTE (muachieu @ Jan 13 2011, 09:13 PM) *
Bài thơ này có một lần thầy Nguyễn Đ́nh Nghiệu khoa ḿnh đă đọc cho sinh viên nghe rồi th́ phải?


Đúng rồi đó,nàng c̣n được nghe sư thầy ở chùa Vạn Niên giảng cho lúc anh với nàng và mấy đứa bạn đi văn cảnh chùa đầu xuân.Hôm nào off nàng về tham dự nhất định anh sẽ đưa nàng thăm lại chùa.


--------------------


Cổng trường xưa hoa Tigôn vẫn nở
Lặng lẽ Bằng lăng tím gốc đợi chờ
Go to the top of the page
 
+Quote Post
post Mar 12 2011, 08:59 PM
Post #4



Cấp 4
****

Group: Members
Posts: 945
Thank(s): 11
Joined: 24-03-10
Member No.: 11,566



Thân như điện ảnh hữu hoàn vô
Vạn mộc xuân vinh thu hựu khô
Nhậm vận thịnh suy vô bố úy
Thịnh suy như lộ thảo đầu phô


Thân như ánh chớp có đấy rồi lại mất ngay
Vạn vật,cây cối xanh tốt khi xuân về và khô héo rơi rụng khi thu sang
Nếu hiểu được lẽ thịnh suy (Quy luật) th́ ḷng không c̣n lo lắng sợ hăi
V́ (lẽ thịnh suy) chỉ như giọt sương bám trên ngọn cỏ ven đường

( Thân như chớp có lại không
Cỏ cây xuân tốt,héo cong thu về
Thịnh suy hiểu rơ,sợ ǵ
Ví như sương bám trên giè cỏ thôi)


Ngẫm ra lời của Vạn Hạnh thật chí lư,cuộc đời con người mấy chục năm có thấm ǵ với vũ trụ bao la,khác nào ánh chớp lóe lên rồi lạ mất ngay,có đấy,hiện hữu đấy,rồi lại mất đấy.Và đó là quy luật của tạo hóa: Hữu sinh hữu tử như cây cỏ tươi tốt khi mùa xuân về và khô héo rơi rụng khi thu sang.
Là vị chân tu đắc đạo Ngài đă giác ngộ hết điều này,v́ thế việc ra đi của thầy cũng như sự ra đi của bao người thân khác là lẽ luân hồi,các đệ tử chớ nên sầu lụy
Vẫn hiểu lời giáo huấn ấy mà sao ḷng cứ trĩu lặng mỗi khi đối mặt với chia li mất mát?Phải chăng tâm chưa định hay bóng dáng ai vẫn c̣n quanh quẩn đâu đây?
Thật là một ngày nặng trĩu ưu tư,biết chia sẻ cùng ai?


This post has been edited by truongvanngoc73: Mar 12 2011, 10:09 PM


--------------------


Cổng trường xưa hoa Tigôn vẫn nở
Lặng lẽ Bằng lăng tím gốc đợi chờ
Go to the top of the page
 
+Quote Post

Reply to this topicStart new topic
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:

 



Bản vắn tắt Giờ hiện tại:: 25th June 2019 - 05:14 AM
Skin IPB: Invisionpower.fr - IP.Board France