IPB

Chào mừng khách viếng thăm diễn đàn ( Đăng nhập | Đăng ký thành viên )

Loading

Nội quy diễn đàn

> Phương pháp đọc hiểu văn bản, Dễ thuộc dễ nhớ
post May 22 2011, 03:30 PM
Post #1



Cấp 4
****

Group: Members
Posts: 945
Thank(s): 11
Joined: 24-03-10
Member No.: 11,566



Khái quát về đọc hiểu
Đọc hiểu là quá tŕnh tổng hợp, người đọc không chỉ đơn thuần thực hiện cuộc giao tiếp với văn bản mà c̣n giao tiếp với nhà văn, với chính ḿnh và với người nghe. Đây là ch́a khóa giúp mỗi người mở cánh cửa của tri thức nhân loại.
Chức năng đọc hiểu:
- Đọc hiểu là phương tiện để nghiên cứu tác phẩm văn học.
- Đọc hiểu là phương tiện phát triển tích cực sáng tạo và năng lực văn học của học sinh.
- Đọc hiểu là phương tiện giáo dục thẩm mỹ.
Nguyên tắc đọc hiểu: người đọc phải có bước làm quen toàn diện với tác phẩm, xác định được mục đích chính của việc làm, có sự đánh giá chính xác, sinh động vấn đề trong văn bản và có ư thức vận dụng, phát triển các kỹ năng thông qua đọc hiểu.
Đọc hiểu tác phẩm tự sự hiện đại giai đoạn 1930-1945 tức là dựa vào các đặc trưng về thể loại của tác phẩm giai đoạn này để tiến hành hoạt động dạy và học theo các bước đọc hiểu.
GS. Phan Trọng Luận quan niệm dạy học đọc hiểu được tiến hành theo 3 bước: đọc thô, đọc bằng sức mạnh của hồi ức của liên tưởng tưởng tượng và bước cắt nghĩa, đánh giá.
Nhưng theo các tác giả SGK Ngữ Văn chia đọc hiểu thành 4 bước, mỗi bước có 2 yêu cầu là:
- Bước 1: Đọc thông - đọc thuộc
- Bước 2: Đọc kỹ - đọc sâu
- Bước 3: Đọc hiểu - đọc sáng tạo
- Bước 4: Đọc ứng dụng- đọc đánh giá
II.Cỏc bước đọc hiểu
1 Đọc thông - đọc thuộc
Đây là cấp độ đầu tiên mang tính tích cực với cảm thụ văn học. Hoạt động đọc với tri giác cảm giác của người đọc làm cho các kí hiệu ngôn ngữ nghệ thuật được tái hiện vang lên sống động. Đây là bước bắt buộc đầu tiên trong đọc hiểu văn bản.
a. Quan niệm
- Đọc thông: Theo từ điển tiếng Việt 2005: “Thông’’ : “Liền suốt một mạch không gián đoạn, hiểu rơ, không c̣n ǵ thắc mắc băn khoăn”.
Đọc thông yêu cầu đọc lưu loát, đúng chính âm, chính tả, đọc chính xác rơ ràng. Với tác phẩm tự sự, đọc thông phải nắm được hoàn cảnh ra đời tác phẩm, giải thích các từ khó, hiểu đúng nghĩa văn bản.
Đọc thông giúp người đọc tri giác toàn bộ văn bản. Đây là bước chuẩn bị về mặt ư thức, tâm thế cho quá tŕnh làm việc với văn bản. Nó là yêu cầu thấp nhất của quá tŕnh đọc hiểu nhưng là bước khởi đầu quan trọng không thể bỏ qua.
- Đọc thuộc: Theo từ điển tiếng Việt 2005: “Thuộc”: ghi nhớ trong trí óc đến mức có thể nhắc lại hoặc nhận ra dễ dàng và đầy đủ.
Đọc thuộc tức là nhớ văn bản có thể đọc lại mà không cần văn bản. Các thể loại khác nhau mức độ đọc thuộc khác nhau. Nếu thơ, đọc thuộc là thuộc ḷng th́ ở truyện đọc thuộc là nhớ được nội dung chủ yếu, các nhân vật, t́nh tiết, chi tiết tiêu biểu, có khả năng tóm tắt các văn bản đó ngắn gọn nhưng đủ các nội dung chủ yếu
3.Đọc hiểu - đọc sáng tạo
a. Quan niệm
- Đọc hiểu là yêu cầu bắt buộc chủ thể phải huy động kiến thức của nhiều lĩnh vực liên quan đến văn bản của tác phẩm, phải sử dụng một số phương pháp thích hợp để t́m hiểu nội dung và ư nghĩa của văn bản chứ không đơn thuần là một bước cho một phương pháp. Xét đến cùng, việc đọc tất cả văn bản SGK đưa ra là để hiểu và vận dụng trong học tập và đời sống v́ một trong những tính chất cơ bản của môn ngữ văn là môn học mang tính công cụ, những tri thức kĩ năng từ môn này sẽ trở thành công cụ học tập và sống.
- Đọc sáng tạo: “Sáng tạo” “tạo ra những giá trị mới về vật chất và tinh thần”. Đọc sáng tạo chủ yếu áp dụng khi đọc văn bản biện luận. Tác phẩm biện luận là sản phẩm tưởng tượng hư cấu, người làm ra nó phải dựa vào sự hiểu biết năng lực tưởng tượng liên tưởng. Do vậy, bất ḱ văn bản nghệ thuật nào cũng luôn tồn tại những khoảng trống, để hiểu văn bản người đọc bắt buộc phải liên tưởng để lấp đầy khoảng trống đó.
Trong nghiên cứu và phương pháp giảng dạy văn học: Đây là quá tŕnh đồng sáng tạo, người đọc cũng là người sáng tạo và nhờ sự sáng tạo ấy người đọc có thể hiểu, cảm tác phẩm. Ngoài ư nghĩa đó nó c̣n tồn tại ư nghĩa cộng sinh do tác động của môi trường và công chúng đồng cảm.
Như vậy đọc hiểu - đọc sáng tạo là thấy được cái phản ánh, cái được biểu hiện bề sâu của văn bản từ đó nhận thức giá trị tác phẩm.
b. Vận dụng
 Ví dụ 1: Đọc hiểu - đọc sáng tạo “Hai đứa trẻ ” (Thạch Lam): GV tổ chức cho học sinh nắm được các vấn đề sau:
- Tư tưởng tác giả thông qua tác phẩm: niềm cảm thông chân thành của nhà văn với cuộc sống tối tăm quẩn quanh nơi phố huyện nghèo mà những mong ước thiết tha của họ.
- Giá trị tác phẩm:
+ Giá trị nội dung:
• Phản ánh hiện thực cuộc sống nghèo nàn, tù túng, quẩn quanh của các kiếp người phố huyện.
• Khẳng định trân trọng ước mơ khiêm nhường và thiết tha của họ.
• Tư tưởng nhân đạo sâu sắc của Thạch Lam.
+ Giá trị nghệ thuật:
• Phân tích diễn biến tinh tế tâm trạng nhân vật.
• Phong cách ngôn ngữ nhẹ nhàng và sâu lắng, tinh tế, mượt mà, b́nh dị.
 Ví dụ 2: Đọc hiểu - đọc sáng tạo “Chí Phèo” (Nam Cao).
GV dùng phương pháp so sánh hướng dẫn học sinh thảo luận câu hỏi: So sánh hai truyện ngắn Chí Phèo và L•o Hạc để thấy nội dung hiện thực và nhân đạo mà Nam Cao thể hiện. Từ đó thấy được giá trị tác phẩm Chí Phèo:
- Giá trị nội dung:
+ Giá trị hiện thực:
• Phơi bày hiện thực x• hội thối nát bất công.
• Thể hiện nỗi thống khổ của người nông dân.
+ Giá trị nhân đạo:
• Tố cáo giai cấp thống trị.
• Cảm thông sâu sắc bi kịch người nông dân trong x• hội đương thời.
• Phát hiện, khẳng định bản chất lương thiện của con người.
- Giá trị nghệ thuật:
+ Kết cấu ṿng tṛn, ngôn ngữ đa thanh nhiều giọng điệu.
+ Ng̣i bút phân tích tâm lư nhân vật sắc xảo.
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển h́nh với tính cách điển h́nh
4.Đọc ứng dụng - đọc đánh giá
a. Quan niệm
Đây là bước cuối cùng của đọc hiểu văn bản. Mục tiêu của giáo dục là để làm việc, sống và chung sống do đó đọc ứng dụng đọc đánh giá là cần thiết. Đọc ứng dụng yêu cầu:
- Có thể tạo lập văn bản tương ứng.
- Tất cả các tác phẩm văn học đều chứa đựng ư nghĩa tư tưởng và bài học nhân sinh, hiểu và cảm làm cho mỗi người hiểu đúng hơn bản thân ḿnh biết cách hoàn thiện nhân cách và có cuộc sống tốt hơn.
b. Vận dụng
Sau khi t́m hiểu toàn bộ nội dung tác phẩm Chí Phèo người đọc tích lũy được kiến thức về x• hội đương thời, hiểu được tấm ḷng tài năng Nam Cao, biết cách phân tích tính cách nhân vật trong tác phẩm tự sự. Vận dụng những kiến thức đó để phân tích, t́m hiểu những tác phẩm khác của tác giả.
Với tác phẩm “Hai đứa trẻ” người đọc hiểu được cuộc sống con người phố huyện, tư tưởng tài năng Thạch Lam. Từ đó vận dụng phân tích các tác phẩm khác của ông.
Trên đây là bốn bước cơ bản của quá tŕnh đọc hiểu. Nếu vận dụng 4 bước đọc hiểu thành công th́ bài học sẽ góp phần rút ngắn được khó khăn về khoảng cách và đạt kết quả cao.

This post has been edited by Bằng lăng tím: May 22 2011, 10:12 PM


--------------------


Cổng trường xưa hoa Tigôn vẫn nở
Lặng lẽ Bằng lăng tím gốc đợi chờ
Go to the top of the page
 
+Quote Post

Posts in this topic
- Bằng lăng tím   Phương pháp đọc hiểu văn bản   May 22 2011, 03:30 PM
- - Bằng lăng tím   Ối trời ơi,các bác giúp em cái,em...   May 22 2011, 03:37 PM
- - saoThangTam   Vụ này đơn giản mà: 1- ...   May 22 2011, 04:20 PM
- - Bằng lăng tím   Bác Sao tháng Tám có thương em th́ th...   May 22 2011, 06:12 PM
- - saoThangTam   Thôi tớ mết lắm rồi, t...   May 22 2011, 06:30 PM
|- - Bằng lăng tím   QUOTE (saoThangTam @ May 22 2011, 06:30 P...   May 22 2011, 06:43 PM
- - Bằng lăng tím   Truyền thống văn hóa của dâ...   May 22 2011, 06:42 PM
- - saoThangTam   Truyền thống văn hóa của dâ...   May 22 2011, 06:54 PM
- - saoThangTam   Hệ thống h́nh ảnh đặc...   May 22 2011, 07:02 PM
- - Bằng lăng tím   Vừa rồi là luận văn c...   May 22 2011, 07:04 PM
- - saoThangTam   Đừng tưởng bở, s...   May 22 2011, 07:07 PM
- - HaLong   Ơ... cái ǵ thế này? Đọc c...   May 22 2011, 07:42 PM
- - Enbac   Chào BLT thân mến, sau khi cố "ki...   May 22 2011, 07:46 PM
|- - Bằng lăng tím   QUOTE (Enbac @ May 22 2011, 07:46 PM) Chà...   May 22 2011, 08:24 PM
|- - toiyeuhanoi   QUOTE (Bằng lăng tím @ May 22 2011...   May 22 2011, 08:44 PM
||- - HaLong   QUOTE (toiyeuhanoi @ May 22 2011, 08:44 P...   May 22 2011, 09:02 PM
||- - Bằng lăng tím   QUOTE (HaLong @ May 22 2011, 09:02 PM) B...   May 22 2011, 09:11 PM
||- - Enbac   QUOTE (HaLong @ May 22 2011, 09:02 PM) B...   May 24 2011, 07:25 PM
|- - saoThangTam   QUOTE (Bằng lăng tím @ May 22 2011...   May 22 2011, 09:10 PM
|- - ThạchThảo   QUOTE (Bằng lăng tím @ May 22 2011...   May 22 2011, 09:16 PM
|- - Enbac   QUOTE (Bằng lăng tím @ May 22 2011...   May 23 2011, 02:28 PM
- - Hậu sinh   Bác BLT chắc đang quan tâm đ...   May 24 2011, 12:00 PM
- - toiyeuhanoi   Các bác đừng hiều lầm nhé? ...   May 24 2011, 08:15 PM
- - Bằng lăng tím   Thật là buồn cười khi e l...   May 24 2011, 08:40 PM
|- - nobita82   QUOTE (toiyeuhanoi @ May 24 2011, 08:15 P...   May 26 2011, 05:14 PM
|- - toiyeuhanoi   QUOTE (nobita82 @ May 26 2011, 05:14 PM) ...   May 26 2011, 06:37 PM
- - toiyeuhanoi   Vào lúc 5h03 phút sáng nay ( 26.5.2011 ) có m...   May 26 2011, 09:22 PM
|- - nobita82   QUOTE (toiyeuhanoi @ May 26 2011, 09:22 P...   May 26 2011, 10:36 PM
|- - Enbac   QUOTE (toiyeuhanoi @ May 26 2011, 09:22 P...   May 26 2011, 10:46 PM
- - canhobiendong   Em lại nghĩ thầy Trương...   May 27 2011, 12:53 AM
- - toiyeuhanoi   Em chỉ đùa thôi nhưng không ng...   May 29 2011, 12:24 AM


Reply to this topicStart new topic
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:

 



Bản vắn tắt Giờ hiện tại:: 15th November 2019 - 09:59 AM
Skin IPB: Invisionpower.fr - IP.Board France