IPB

Chào mừng khách viếng thăm diễn đàn ( Đăng nhập | Đăng ký thành viên )

Loading

Nội quy diễn đàn

 
Closed TopicStart new topic
> Chúc mừng năm mới Giáp Ngọ
post Jan 31 2014, 12:59 PM
Post #1



Cấp 4
****

Group: Administrators
Posts: 847
Thank(s): 21
Joined: 03-07-11
Member No.: 19,938




Thế là năm mới Giáp Ngọ đă tới!

Mỗi người lại thêm một tuổi. Người trẻ th́ trưởng thành thêm một tuổi, người có tuổi th́ già thêm một tuổi. Nhưng mỗi tuổi đều có nét đẹp riêng của lứa tuổi ḿnh.



Trong năm Quư Tỵ 2013 vừa qua, với t́nh h́nh ảm đạm chung của nền kinh tế đất nước và thế giới, t́nh h́nh âm nhạc cũng chưa thoát khỏi ṿng xoáy ảm đạm, thậm chí c̣n có thể nói vẫn đang tiếp tục đi xuống và chưa đến đáy. Những tiêu chí cho sự phát triển lành mạnh vẫn chưa được phát hiện và cổ vũ thích đáng. Những nhầm lẫn về phương hướng và thẩm mỹ thậm chí c̣n là nét chủ đạo ở ngay cả những cơ quan thực hành văn hóa hàng đầu đất nước.

Trong năm mới Giáp Ngọ 2014, chúng ta không ảo tưởng về một sự "mă đáo thành công" ngay tức th́ mà chỉ kiên nhẫn chờ đợi những tín hiệu tích cực xuất hiện mà thôi. Ở đâu đó, nơi ngự trị của trí tuệ và niềm tin, tuệ nhăn vẫn c̣n đó và phóng ra nhũng tia sáng soi rọi con đường đi tới của lương tri và lẽ phải. Chúng ta hăy cùng chờ đợi cái ngưỡng của chuyển biến rồi sẽ xuất hiện...

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam có rất nhiều ca dao, tục ngữ và thành ngữ sử dụng h́nh ảnh các con vật. Nhân năm mới Giáp Ngọ, chúng ta cùng t́m hiểu một số tục ngữ, thành ngữ gắn liền với h́nh ảnh con ngựa.

Thẳng ruột ngựa

Khi nói về tính cách của mọt con người bộc trực, thẳng thắn, nghĩ sao nói vậy, không lắt léo, không giấu diếm, giữ kín những điều suy nghĩ, những tâm tư riêng của ḿnh, nhân dân ta thường hay dùng thành ngữ Thẳng ruột ngựa để ví.

Thành ngữ Thẳng ruột ngựa được h́nh thành nhờ vào sự quan sát con ngựa, một vật nuôi quen thuộc. Ngựa là con vật ăn cỏ như trâu ḅ. Ruột ngựa rất dài, đặc biệt đoạn nối ruột non với dạ dày, gọi là manh tràng, cũng rất dài và rất lớn. Đoạn này là một ống dài tới một mét, thẳng và to với đường kính 25-35cm. Quá tŕnh tiêu hóa chủ yếu diễn ra ở đây chứ không phải là ở dạ dày. Có lẽ dựa vào cơ sở giải phẫu nội tạng của ngựa và căn cứ vào những điều thu nhận được bằng quan sát trực quan mà trong nhận thức của người Việt ruột ngựa được xem là một đối tượng về tính chất thẳng, trái với cong.

Thoạt đầu, phép so sánh Thẳng ruột ngựa là chỉ miêu tả tính chất h́nh thể, vật thể mà con người có thể thấy được, quan sát được. Tuy nhiên, trong tiếng Việt, ruột hay bụng, ḷng, dạ đều có ư nghĩa biểu trưng cho t́nh cảm, tâm tư, suy nghĩ, nhận thức của con người, như: ruột đau như cắt, nóng ruột nóng gan, ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều, ruột để ngoài da.v.v...


Chính nhờ biểu trưng này mà thành ngữ Thẳng ruột ngựa được chuyển từ ư nghĩa miêu tả đặc điểm, tính chất cụ thể bề ngoài đến ư nghĩa biểu thị tính t́nh con người hoặc tính chất trừu tượng thuộc phạm vi tinh thần. Trong sử dụng ngôn ngữ, thành ngữ Thẳng ruột ngựa thường được dùng để chỉ sự bộc trực ngay thẳng, thật thà của tính cách con người. Trong đối xử, người có tính Thẳng ruột ngựa được xem là người ngay thẳng, không có ác tâm, không lắt léo, không tính toán ṿng vo, không cân nhắc hơn thiệt, nhỏ mọn.

Một con ngựa đau, cả tàu không ăn cỏ

Tục ngữ này c̣n được nói là “Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”. Một trong những truyền thống đạo lư của người Việt xưa và nay là thương người như thể thương thân. Đặc biệt, trong hoạn nạn, gian khổ th́ đạo lư đó được nhân lên gấp bội. Một ai đó trong cộng đồng gặp hoạn nạn th́ tất cả tập thể cũng chia sẻ nỗi bất hạnh, thương đau. Tục ngữ “Một con ngựa đau cả tàu không ăn cỏ” nói lên điều cốt lơi của tinh thần đạo lư đẹp đẽ đó.

Tục ngữ này chia làm 2 vế. Vế “Một con ngựa đau” hàm chỉ sự hoạn nạn của một cá thể. C̣n vế “cả tàu không ăn cỏ” biểu thị sự chia sẻ của đồng loại. “Tàu” ở đây là danh từ chỉ loại chuồng để nuôi voi, ngựa: “tàu voi, tàu ngựa”. Khi kết hợp “cả tàu”, cụm từ này mang nghĩa chỉ tập hợp "tất cả thành viên" tất cả các con ngựa trong chuồng. Sự kết hợp 2 vế với ư nghĩa riêng ấy tạo thành một chỉnh thể nhằm khuyên bảo mọi người “cần chia sẻ nỗi đau của người khác trong hoạn nạn”.

Ngưu tầm ngưu, mă tầm mă

Người tốt t́m đến người tốt làm bạn tri âm để cùng thực hiện chí hướng của ḿnh. Cũng như vậy, kẻ xấu lại t́m gặp kẻ xấu để cấu kết cùng nhau thực hiện mưu đồ xấu xa của ḿnh. Đó chính là ư nghĩa của câu tục ngữ “ngưu tầm ngưu, mă tầm mă”.

Trong ư thức dân gian, trâu (ngưu) và ngựa (mă) thường được coi là biểu tượng của những thân phận thấp hèn (thân trâu ngựa) với tâm địa độc ác (đầu trâu mặt ngựa). Do vậy, câu tục ngữ “Ngưu tầm ngưu, mă tầm mă” đúc kết kinh nghiệm trong cuộc sống về quan hệ giữa người với người: phàm những kẻ cùng có ḷng dạ xấu xa th́ t́m đến với nhau, kết bè kéo cánh làm bạn với nhau.

Ngựa Tái Ông

Phúc-họa, may-rủi là những điều khó đoán định, khó lường trước được. Cách nói “Ngựa Tái Ông” được xuất phát từ dạng thức Hán Việt “Tái Ông thất mă” (Tái Ông mất ngựa) với một câu chuyện đầy kịch tính.

Có người đàn ông tên là Tái Ông có một con ngựa quư tự nhiên biến mất. Những người quen biết đến nhà hỏi thăm, ông nói với họ: “Biết đâu lại là phúc đó”. Quả nhiên, ít hôm sau ngựa quư quay về, lại c̣n đem theo mấy con ngựa khác về cùng. Người quen đến chúc mừng, ông lại nói: “Biết đâu lại là họa đó”. Con trai ông thấy có nhiều ngựa, suốt ngày mải mê chơi bời đua ngựa, chẳng may ngă ngựa găy cả chân. Người quen đến chia buồn, ông vẫn ung dung nói: “Biết đâu lại là phúc đó”. Sau đó ít lâu, đất nước có giặc, trai trẻ phải ra trận, nhiều người chẳng bao giờ quay về nữa, riêng con trai ông v́ tàn tật mà được ở lại và sống sót. Quả là phúc-họa đó, chẳng đoán định được.

Thành ngữ Ngựa Tái Ông được dùng nói tới cả phúc lẫn họa. Nhưng dần dần trên thực tế, khi ai đó gặp tai họa, người ta hay dùng thành ngữ Ngựa Tái Ông với ư nghĩa an ủi, động viên người gặp nạn.

Trước vành móng ngựa

“Vành móng ngựa” là biểu tượng của ṭa án nói riêng và của pháp luật nói chung. Trong các phiên ṭa, các bị cáo đều phải đứng vào vành dành riêng cho họ. Vành này được tạo dáng theo khuôn mẫu của móng ngựa, do đó mới thành tên gọi “vành móng ngựa”.

V́ thế, khi nói “trước vành móng ngựa” th́ được hiểu là “trước ṭa án”, “trước pháp luật” và chịu sự phán xử và trừng phạt của pháp luật.

Ngoài ra những câu trên, c̣n nhiều câu thành ngữ khác có sử dụng h́nh ảnh con ngựa như: “Ngựa bất kham” để chỉ những người có tính khí hung hăn, bất trị; “Mă đáo thành công” với ư nghĩa rằng cứ bắt tay vào việc rồi sẽ thành công. Hay cũng có câu ca dao: “Ngựa hay chẳng quản đường dài, nước kiệu mới biết tài trai anh hùng”, để nói rằng qua thử thách th́ mới biết tài năng của con người.


Nhân dịp đầu xuân mới chúng ta cùng t́m hiểu vốn quư trong văn hóa dân gian gắn liền với con ngựa và chúc nhau một năm mới “Mă đáo thành công”!
Go to the top of the page
 
+Quote Post

Closed TopicStart new topic
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:

 



Bản vắn tắt Giờ hiện tại:: 12th December 2017 - 09:47 AM
Skin IPB: Invisionpower.fr - IP.Board France