IPB

Chào mừng khách viếng thăm diễn đàn ( Đăng nhập | Đăng ký thành viên )

Loading

Nội quy diễn đàn

 
Reply to this topicStart new topic
> Nguyễn Trăi
post Aug 9 2008, 10:45 AM
Post #1



Cấp 1
*

Group: Members
Posts: 5
Thank(s): 5
Joined: 09-08-08
Member No.: 2,824



N gày Nguyễn Trăi chào đời, Bảng nhăn Nguyễn Phi Khanh mời nhạc phụ và một ông thày tử vi người Tầu tới xem số Bát tự. Lập xong quẻ theo lối Thái ất, vẻ mặt quan Tư đồ nửa vui nửa lo âu. Rồi chẳng phán bảo ǵ ông rũ áo bỏ đi vào trong nhà. C̣n thày tử vi sau ba ngày đêm đèn sách, người trong nhà thấy vẻ mặt ông ta cũng mang sự lưỡng lự vui buồn.
Mọi người lấy làm thắc mắc lắm.
Chẳng đừng được bảng nhăn Nguyễn Phi Khanh gặng hỏi.
Ông thày tử vi bảo, chỉ vẻn vẹn có sáu chữ:
- Mệnh này phúc quốc, họa nhà !
Hỏi cách hóa giải th́ trả lời, giọng buồn và ghê như vượn khóc:
- Cho yểu tử !
Bà phu nhân họ Trần nghe vậy ngă vật xuống giường bất tỉnh.
Quan Tư đồ th́ giọng trầm uẩn nhủ:
- Họa dù một nhà mà phúc cho bách tính. Chẳng phải đạo trời hằng lấy một dưỡng muôn, đó ư? Mệnh được vậy chẳng đáng để kẻ sĩ sống trong cơi trời đất này dốc ḷng gắng gỏi sao. ư trời đặt thế, nhà ta chấp thế . Nề chi! Nề chi! Ha... Ha... Đoạn quan Tư Đồ ngửa mặt cười sang sảng.
Nghe cha con quan Tư Đồ đối đáp, ông người Tầu rùng ḿnh toát mồ hôi, miệng lẩm bẩm:
"Chí lớn, đức dầy. Nhân ấy, địa ấy sức nào chế ngự được ?" Rồi ông tạ từ, giữ mấy cũng không ở lại.


Hồi c̣n ở động Thanh Hư với ông ngoại, quăng thời Nguyễn Trăi khoảng mười lăm mười sáu tuổi. Một buổi quan Tư Đồ hỏi:
- Chữ Quyền và Đức có thể chung ḥa làm một không?
Đáp:
- Quyền do Thời tạo, Đức do Đời sinh. Khi chung ḥa làm một là khi Đời và Thời không chỗ phân chia, không cao - thấp, trong - ngoài. ấy là thời Vương đạo!
Lại hỏi:
- Mệnh quốc gia gặp buổi chữ Thời lấn át chữ Đời, th́ có nên nương theo Thời mà cầu danh phận không ?
Tới đây sách không ghi lời đáp của Nguyễn Trăi. Là do tuổi ấy Nguyễn Trăi chưa đủ trí lực, hay c̣n chưa muốn bộc lộ chí hướng?!


Bảng nhăn Nguyễn Phi Khanh hỏi:
- Nhạc phụ của ta theo gương ḍng Thánh phả, bỏ lệ kết hôn ḍng tộc, cho bà Quận chúa xe duyên cùng ông tướng họ Phạm, nhờ thế ta và mẫu thân con mới nên vợ nên chồng. Con là người cảm được lẽ huyền vi, thông điều mệnh số. Rồi mai Đời tới điểm Thái (cực), hay gặp vận Chung (kết), con có theo được gương tổ Tuệ Trung không?
(Sách tả, Nguyễn Phi Khanh nói với giọng thương cảm, vẻ mặt ai hoài lắm).
Đáp:
- Tâm con tĩnh, ư chẳng tham cầu. Chỉ e Đời lại cầm buộc Tâm con.
Hỏi:
- Con nói rơ hơn, ta nghe.
Đáp:
- Thời tổ Tuệ Trung là thời Vương đạo. Quốc có Vương đạo, nhân được Tâm an. Đạo Phật hoàng phát là ở lẽ đời ấy. Nhân Tâm, nay buổi bất an, quốc thời nguy khốn. Kẻ sĩ có thể ngoảnh mặt rũ áo, vịn vào tích trượng mà vượt dốc đời được ư?
Lại hỏi:
- Quyền - Đức kỵ nhau. Thời bĩ nuôi Đức, thời thái nuôi Quyền. Chao ôi! Lẽ đời ngàn năm chênh vênh là vậy. Con muốn thời Thái càng phải nuôi Đức dưỡng Tâm ư? Con muốn theo lẽ đời ấy chăng?


* * *
- Khi chia tay ở ải Nam Quan, cha con dặn trở về đền nợ nước, rửa thù nhà.
- Ờ. Tốt ! Và con đă làm trọn.
- C̣n một ư, con đă không làm được.
- Ư ǵ ?
- Cha con muốn con noi gương tổ.
- Vậy có được chăng? Vậy có trọn chăng?
Lâu sau, Tuệ Trung Thượng Sỹ tiếp:
- Con thường tự xem ḿnh không bằng được Trương Lương xứ Tầu và lại muốn noi bước ta. Thực ra, ông Trương Lương ấy đâu có bằng ta, mà ta th́ đâu bằng con. Không phải thế a? Lẽ cao khoát nhất của kẻ nhập thế là dụng Tâm mà định Thế. Lấy lời hùng văn mà phá cường quyền. Lẽ này ta và Trương Lương có bằng được con không? C̣n với kẻ xuất thế, Tâm cốt tận tĩnh, Thế cốt tận diệt. Mô Phật! Nếu đời đạt tới vậy rồi th́ Phật đâu c̣n phải cầu nữa. Vả nữa, đời đă vậy th́ pháp đâu cần, tăng đâu cần. Cứu lấy nhân, độ thế chẳng phải là duyên ư của Phật sao!

Điều hơn - thua, lẽ sướng - khổ, Phật không nương, hiền sỹ lương thần không dựa. Con c̣n bận ư nỗi ǵ?
Đường từ Yên Tử về Côn Sơn, Nguyễn Trăi vượt qua dăy Phượng Hoàng trong màn sương thu se lạnh... Bất giác Nguyễn Trăi choàng tỉnh giấc mộng. ấy là đêm 15 tháng Tám năm Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ 3. Ngày mai 16 tháng Tám, cả ba họ nhà Nguyễn Trăi ra pháp trường.
- Hồi đầu vạn sự giấc Nam Kha! Chợt Nguyễn Trăi ngửa mặt xướng lên sang sảng.
Go to the top of the page
 
+Quote Post

Reply to this topicStart new topic
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:

 



Bản vắn tắt Giờ hiện tại:: 10th July 2020 - 09:05 PM
Skin IPB: Invisionpower.fr - IP.Board France