 Ca trù và chầu văn, đàn đáy và đàn nguyệt |
Welcome Guest ( Đăng nhập | Đăng ký thành viên )
Loading
  |
 Oct 28 2009, 10:40 PM
Post
#1
|
|
|
Newbie  Group: Members Posts: 1 Thank(s): 1 Joined: 26-09-09 Member No.: 8,750  |
Ca trù và chầu văn, đàn đáy và đàn nguyệt
* Trong bài “Tôi chỉ là người đem hạt giống” đăng trên Đà Nẵng cuối tuần số ra ngày 11-10-2009, có đoạn: “… Nhưng nhiều người Việt Nam khi được hỏi chầu văn và ca trù khác nhau như thế nào th́ không biết; trong khi lẽ ra phải biết ít nhất rằng, đàn trong ca trù là đàn đáy, đàn trong chầu văn là đàn nguyệt”. Xin cho hỏi, vậy ca trù và chầu văn, đàn đáy và đàn nguyệt khác nhau thế nào? (Trần Ngọc Nguyên, Hải Châu, Đà Nẵng). .jpg) Đàn đáy - Hát ca trù hay hát ả đào, theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, là một bộ môn nghệ thuật truyền thống của miền Bắc Việt Nam, kết hợp hát cùng một số nhạc cụ dân tộc. Ca trù thịnh hành từ thế kỷ 15, từng là một loại ca trong cung đ́nh và được giới quư tộc và học giả yêu thích. Một chầu hát cần có ba thành phần chính: một nữ ca sĩ (gọi là “đào” hay “ca nương”) sử dụng bộ phách gơ lấy nhịp; một nhạc công nam giới (gọi là “kép”) chơi đàn đáy phụ họa theo tiếng hát; người thưởng ngoạn (gọi là “quan viên”, thường là tác giả bài hát) đánh trống chầu chấm câu và biểu lộ chỗ đắc ư bằng tiếng trống. Hát văn, c̣n gọi là chầu văn hay hát bóng, là một loại h́nh nghệ thuật ca hát cổ truyền của Việt Nam. Đây là h́nh thức lễ nhạc trong nghi thức hầu đồng của tín ngưỡng Tứ phủ, một tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Hát văn có xuất xứ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Dàn nhạc hầu bóng gồm có một đàn nguyệt, một đàn nhị, một trống nhỏ (gọi là trống con), một cảnh đôi, một phách. Tùy từng địa phương, tùy hoàn cảnh hành lễ mà người ta có thể thêm bớt nhạc cụ này hoặc nhạc cụ khác. Nhưng đàn nguyệt, trống nhỏ, cảnh đôi là các nhạc cụ ṇng cốt, nhạc cụ tính cách của dàn nhạc nên không thể thiếu được. Đàn đáy, cũng theo Wikipedia, là nhạc cụ do người Việt Nam sáng tạo ra. Không rơ đàn đáy xuất hiện từ bao giờ nhưng đă được nhắc đến gần 200 năm qua. Đàn đáy có tên gốc là “đàn không đáy” tức “vô để cầm” (Wikipedia ghi là “vô đề cầm” – ĐNCT), v́ nó không có đáy. Do đó người ta gọi tắt là đàn đáy lâu ngày thành tên chính thức như hiện nay. Một giả thuyết khác cho rằng nhạc cụ này có dây đeo bằng vải, dây này trong chữ Hán là “đái” (đai) nên mới gọi là “đàn đái”, đọc chệch lâu ngày thành “đàn đáy”. .jpg) Đàn nguyệt Người biểu diễn thường dùng đàn đáy đệm cho giọng nữ cao hoặc phối hợp với những nhạc cụ gơ có âm thanh khô (ít vang). Trước đây đàn đáy đệm cho hát ả đào cùng với phách và trống, ngày nay nó thường hiện diện trong một số dàn nhạc dân tộc để ḥa tấu. Đàn nguyệt tức nguyệt cầm, người miền Nam gọi là đàn ḱm, có hộp đàn h́nh tṛn như mặt trăng nên có tên là “đàn nguyệt”. Theo sách xưa th́ đàn nguyên thủy có 4 dây, sau rút lại c̣n 2 dây. Sách của Phạm Đ́nh Hổ th́ ghi rằng đàn nguyệt xuất hiện ở Việt Nam vào thế kỷ 18. Đàn nguyệt được dùng để biểu diễn các thể loại nhạc dân ca của Việt Nam. Trong ban nhạc “Ngũ tuyệt” của nhạc thính pḥng cổ truyền th́ đàn nguyệt đóng vai tṛ điều khiển cùng với bốn nhạc cụ khác gồm đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn nhị, đàn tam và ống sáo. Đàn nguyệt cũng giữ vai tṛ tối trọng yếu trong nhạc chầu văn. Tags: nhac cụ, nhạc dân tộc, đàn nguyệt, đàn đáy |
 |
 
|
The Following 1 Users Say Thank You to baohoa2886 For This Useful Post: Hậu sinh | |
|
Nov 1 2009, 09:28 PM
Post
#2
|
|
|
Advanced Member Group: GMember Posts: 720 Thank(s): 14 Joined: 24-03-08 Member No.: 1,237 |
Tks bạn, ḿnh t́m thêm ví dụ đối sánh:
* Âm thanh đàn nguyệt: TinhQuanDan.mp3 * Âm thành đàn đáy: Bac phan {dan day} - Xuan Hoach, Le Cuong.mp3 Nguồn: dancavietnam.net --------------------
Cám ơn bà con! |
|
|
|
|
Nov 22 2009, 09:51 PM
Post
#3
|
|
|
Newbie Group: Members Posts: 2 Thank(s): 0 Joined: 14-09-09 Member No.: 8,589 |
Không hiểu đàn đáy với đàn nguyệt có liên quan với Nhạc cách mạng ở chỗ nào mà lại có topic này ở đây, nhưng cái bài phía trên có nhiều đoạn không chuẩn lắm.
QUOTE Một chầu hát cần có ba thành phần chính: một nữ ca sĩ (gọi là “đào” hay “ca nương”) sử dụng bộ phách gơ lấy nhịp; một nhạc công nam giới (gọi là “kép”) chơi đàn đáy phụ họa theo tiếng hát; người thưởng ngoạn (gọi là “quan viên”, thường là tác giả bài hát) đánh trống chầu chấm câu và biểu lộ chỗ đắc ư bằng tiếng trống. Đậm thứ nhất: ḿnh chưa thấy ai gọi là "Chầu hát" bao giờ, chỉ biết có "Canh hát" thôi. Đậm thứ hai: chơi đàn đáy không nhất thiết là nam giới, kể cả trước kia lẫn hiện tại. QUOTE Trước đây đàn đáy đệm cho hát ả đào cùng với phách và trống, ngày nay nó thường hiện diện trong một số dàn nhạc dân tộc để ḥa tấu. Đàn đáy thỉnh thoảng xuất hiện trong dàn nhạc th́ có thể, chứ thường hiện diện th́ không có đâu. Cái bài phía trên copy paste từ Wiki hơi bị thô, không biết là của báo lá cải nào. |
|
|
|
|
Nov 23 2009, 12:50 PM
Post
#4
|
|
|
Advanced Member Group: GMember Posts: 720 Thank(s): 14 Joined: 24-03-08 Member No.: 1,237 |
Tks Lửa, bác nói ḿnh mới để ư, đàn đáy không thể gọi là phổ biến trong dàn nhạc dân tộc!
--------------------
Cám ơn bà con! |
|
|
|
|
Mar 10 2010, 11:35 PM
Post
#5
|
|
|
Newbie Group: Members Posts: 4 Thank(s): 0 Joined: 09-03-10 Member No.: 11,292 |
Với em th́ em không hiểu nhiều về đàn Đáy với đàn Nguyệt lắm. Nhưng Ca trù và hát Văn (hay gọi là Chầu văn) là 2 ḍng nhạc dân dân em rất khoái!!!
|
|
|
|
|
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:
| Lo-Fi Version | Time is now: 8th September 2010 - 02:19 AM |
Skin IPB: Invisionpower.fr - IP.Board France
Powered By IP.Board
2.3.6 © 2010 IPS, Inc.
 |
 |
 |