Những tuyệt phẩm nhỏ trong nền tân nhạc VN Options

[Jan]

Tôi cũng muốn viết NCM thay cho chữ 'tân nhạc', dưng phòng ngừa, để rộng ra, nhỡ đâu, thảng hoặc dư là bài Koibi to yo, hay mấy bài của NS Văn Cao, v.v... Ý đồ thì chẳng có gì mới. Các chương trình phát thanh âm nhạc bên Tây đều có biểu mục 'Những tuyệt phẩm nhỏ trong nền âm nhạc lớn', thôi thì cũng cố theo gót Đông Tây kim cổ cùng bà con để cảm được cái đẹp của âm nhạc nước nhà. Chữ 'tuyệt phẩm' tôi cũng phiên mượn từ tiếng Tây Meisterstück (masterpiece) theo thể dân giã, và Meisterwerk (masterwork).



1. Đặng Hữu Phúc và Mùa Thu Thần Tiên - Trăng Chiều

Tôi chợt có sự so sánh Phan Vũ - Bùi Xuân Phái và Đặng Hữu Phúc - Phan Đan. Người NS tìm được Kỳ nữ của mình giữa những năm 80 của thế kỷ trước. Tôi thích cả 2 bản 'Mùa Thu Thần Tiên' - bà con có thể tìm thấy trên youtube, còn đây là cho những 'phen' âm thanh:


Trăng Chiều - Ái Vân



Trăng Chiều - Kim Phúc

Một chút ngoài lề. Tôi trích dẫn bckq cho tiện. Với tôi 'bản quyền' là một thứ gì đó hơi 'phù du', tuy diên với tính khoa học tôi rất thích 'chủ xị' của bckq ở 'Lời chào':
"Xin chào mừng các bạn đã đến với baicakhongquen.net. Đây là tập hợp những bài hát còn mãi với thời gian, được sưu tầm chủ yếu từ diễn đàn nhaccachmang.net và một số nguồn khác.

Xin chân thành cảm ơn tất cả các bạn, đặc biệt là các thành viên của diễn đàn nhaccachmang.net đã chia sẻ những bài hát quý báu này."

Theo 'thuật nhả chữ' của bác mộc, tôi luôn xếp AV & KP lên hàng đầu, dưng có sự so sánh mang 'chút thơ', KP - dư là Nguyễn Bính, còn AV - dư là Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương. Và tôi quay trở về cái ban đầu của bài viết, DHP - dư là Bùi Xuân Phái của Hà Thành vậy. Tôi nghe AV & KP mà không biết chán, và tôi chợt nhận ra chất 'A cappella' ẩn trong ý đồ ban đầu của NS:

Trăng Chiều - Hợp xướng NHNVK VN (Chỉ huy: Đặng Hũu Phúc)

Và tôi lại chợt nhận ra người NS sau hơn 20 năm với 'Phác thảo mùa thu' qua giọng hát Hoàng Quyên:

Phác Thảo Mùa Thu (1978) - Hoàng Quyên

[VuHungAnh]

Xin chào bác Jan đã trở thành thành viên của Nhạc Cách Mạng!

Đây là một chuyên mục rất hay và đã được mở đầu với việc giới thiệu nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc thì thật là một sự mở đầu rất đẹp đẽ.

Như chúng ta đã biết, Đặng Hữu Phúc cùng tuổi và cùng khóa với NSUT Ái Vân ở Trường Âm nhạc VN (nay là Học viện ANQG). Anh sinh năm 1953, như vậy năm nay nhạc sĩ 58 tuổi. Cùng tuổi với NSND Lê Dung.

Đặng Hữu Phúc là một tài năng âm nhạc từ thuở nhỏ. Anh vào học ở Nhạc viện (cứ gọi như vậy cho tiện vì chả hiểu sao tôi không thích cái tên Học viện tý nào, nghe cứ như là Học viện Hậu cần hay Học viện Kinh tế, Kỹ thuật…vậy) từ lúc rất nhỏ và đã sớm phát lộ tài năng với những sáng tác búa bổ ngay từ tuổi đôi mươi. Năm 18 tuổi, anh đã có sáng tác khí nhạc mà các nhạc viện của ta lấy làm tài liệu giảng dạy. Rồi giao hưởng thơ đồ sộ viết năm 20 tuổi….

Đến đây, để có thể hiểu rõ hơn nữa, chúng ta buộc phải công nhận rằng trong bất cứ nền âm nhạc nào thì ca khúc chỉ là một mảng trong cả nền âm nhạc mà thôi và trình độ phát triển của một nền âm nhạc không thể căn cứ vào số lượng cũng như chất lượng của ca khúc đâu, mà căn cứ vào trình độ phát triển của khí nhạc. Cũng tương tự như vậy, khi đánh giá một nhạc sĩ thì cũng không thể căn cứ vào việc viết được bao nhiêu ca khúc mà là nhạc sĩ đó đã viết được những tác phẩm khí nhạc (như ouverture, symphony, concerto, opera…) nào, có viết được bản phối khí cho ca khúc của bản thân mình không? Chúng ta cũng cần phải biết một sự thật nữa là cho đến hiện nay, trong số gần ngàn nhạc sĩ của Hội nhạc sĩ VN thì có một tỷ lệ lớn đến quá bán rất xa các nhạc sĩ không viết được bản phối khí (nhạc đệm) cho chính ca khúc của mình.

Vậy mà Đặng Hữu Phúc đã cho ra đời một tuyển tập 60 bản tình ca (romances) và ca khúc có phần đệm piano rất hay và cho đến nay cũng là tuyển tập duy nhất của một nhạc sĩ ở VN. Đặng Hữu Phúc còn nổi tiếng là nhạc sĩ viết nhạc phim rất hay và cũng giật nhiều giải thưởng về nhạc phim trong đó có cả giải thưởng của liên hoan phim quốc tế.

Đặc biệt hơn nữa chính là bản “Pizzicato Vietnam” được viết năm 2009 trong đó từ đầu đến cuối dàn nhạc dây gồm toàn violon không sử dụng vĩ để kéo mà dùng tay gảy violon như gảy ghita vậy. Nhạc sĩ cho biết: “Trên thế giới cũng đã có nhiều kiệt tác Pizzicato như: chương 3 giao hưởng số 4 của Tchaikovski, bản Playful Pizzicato trong chương 2 Simple Symphony của Britten, hay bản Pizzicato Polka của Johan Strauss v.v... Tuy vậy ở Việt Nam ta chưa có nhạc sĩ nào viết một bản Pizzicato từ đầu đến cuối cho dàn nhạc dây, tức là toàn bộ bản nhạc là Pizzicato. Chứ những tác phẩm cho dàn nhạc thỉnh thoảng có vài đoạn Pizzicato thì là bình thường…”

Chính vì sự trái lệ thường như vậy mà tác phẩm này đã gặp phải sự bất đồng ý kiến lớn trong giới âm nhạc khi nó được gửi đi xét duyệt giải thưởng thường niên của Hội. Các nhạc công hàng đầu về violon cùa dàn nhạc giao hưởng VN khi được hỏi thì đều trả lời là rất khó chơi nhưng nếu tập kỹ thì vẫn đánh được và cảm xúc rất thú vị. Còn những người lãnh đạo Hội Nhạc sĩ VN thì cho rằng không thể đánh được. Thậm chí Chủ tịch Hội nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân và Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật của Hội là GS-NSND Trọng Bằng còn trả lời thẳng bằng văn bản cho Đặng Hữu Phúc là không thể biểu diễn được và như thế là nó đương nhiên bị đánh trượt khỏi mọi giải thưởng của Hội. Cho đến khi nó được đem ra biểu diễn ở Nhà hát lớn và do chính tác giả chỉ huy dàn nhạc thì hai quan chức to nhất Hội kể trên vẫn bảo lưu quan điểm của mình khi cho rằng không thể nào chấp nhận được lối biểu diễn “bì bõm” như vậy (ý nói đến việc gảy violon) …

Trong suy nghĩ của tôi, Đặng Hữu Phúc thật sự là một nhạc sĩ uyên bác. Những ca khúc nổi tiếng của anh có đặc điểm là giai điệu rất đẹp, âm nhạc tinh tế và trên hết là rất gợi cảm cả về hình ảnh và liên tưởng. Có thể nói ngắn gọn là có vẻ đẹp của một ca khúc cổ điển. Bất kể nhiều người cho anh là tự cao, kiêu ngạo, khó gần… thì tôi vẫn thấy anh đúng, anh có lý lẽ thuyết phục và sắc sảo. Những ca sĩ và nhạc sĩ thị trường mà đọc được các bài phỏng vấn anh chắc chắn sẽ thấy rát mặt đấy... Nhưng trên hết là tác phẩm của anh rất hay. Cái này thì không ai phủ nhận được.

Chúng ta xem kỹ chương trình con đường âm nhạc “Phác thảo mùa thu” của nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc mà bác huanhau đã giới thiệu đường dẫn ở trên là thấy ngay được một phần những điều đó...

This post has been edited by VuHungAnh: Oct 2 2011, 09:26 PM

[VuHungAnh]

....
Đặc biệt hơn nữa chính là bản “Pizzicato Vietnam” được viết năm 2009 trong đó từ đầu đến cuối dàn nhạc dây gồm toàn violon không sử dụng vĩ để kéo mà dùng tay gảy violon như gảy ghita vậy. Nhạc sĩ cho biết: “Trên thế giới cũng đã có nhiều kiệt tác Pizzicato như: chương 3 giao hưởng số 4 của Tchaikovski, bản Playful Pizzicato trong chương 2 Simple Symphony của Britten, hay bản Pizzicato Polka của Johan Strauss v.v... Tuy vậy ở Việt Nam ta chưa có nhạc sĩ nào viết một bản Pizzicato từ đầu đến cuối cho dàn nhạc dây, tức là toàn bộ bản nhạc là Pizzicato. Chứ những tác phẩm cho dàn nhạc thỉnh thoảng có vài đoạn Pizzicato thì là bình thường…”

Chính vì sự trái lệ thường như vậy mà tác phẩm này đã gặp phải sự bất đồng ý kiến lớn trong giới âm nhạc khi nó được gửi đi xét duyệt giải thưởng thường niên của Hội. Các nhạc công hàng đầu về violon cùa dàn nhạc giao hưởng VN khi được hỏi thì đều trả lời là rất khó chơi nhưng nếu tập kỹ thì vẫn đánh được và cảm xúc rất thú vị. Còn những người lãnh đạo Hội Nhạc sĩ VN thì cho rằng không thể đánh được. Thậm chí Chủ tịch Hội nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân và Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật của Hội là GS-NSND Trọng Bằng còn trả lời thẳng bằng văn bản cho Đặng Hữu Phúc là không thể biểu diễn được và như thế là nó đương nhiên bị đánh trượt khỏi mọi giải thưởng của Hội. Cho đến khi nó được đem ra biểu diễn ở Nhà hát lớn và do chính tác giả chỉ huy dàn nhạc thì hai quan chức to nhất Hội kể trên vẫn bảo lưu quan điểm của mình khi cho rằng không thể nào chấp nhận được lối biểu diễn “bì bõm” như vậy (ý nói đến việc gảy violon) …
...

Để hiểu thêm về bản nhạc độc đáo này của nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc, xin chuyển đến cả nhà lời mời được gửi đến từ chính nhạc sĩ:

“Mời xem bài viết "Pizzicato Việt Nam" ở Madrid của Vương Toàn Lâm ở đây:
http://vnmusic.com.vn/p1114-pizzicato-viet...tai-madrid.html

Vào lúc 20h ngày 11/10/2011, bản Pizzicato Việtnam lại được biểu diễn tại Phòng hoà nhạc Học viện âm nhạc, chỉ huy Carlos Cuesta. Xin mời tất cả các bạn quan tâm đến dự. Xin cảm ơn”.

Vậy các bác ở Thủ Đô (PPCT, Meusangele…) có điều kiện nên đi xem và về kể lại cho cả nhà cùng nghe nhé.

[phongphongct]

Để hiểu thêm về bản nhạc độc đáo này của nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc, xin chuyển đến cả nhà lời mời được gửi đến từ chính nhạc sĩ:

"Mời xem bài viết "Pizzicato Việt Nam" ở Madrid của Vương Toàn Lâm ở đây:
http://vnmusic.com.vn/p1114-pizzicato-viet...tai-madrid.html

Vào lúc 20h ngày 11/10/2011, bản Pizzicato Việtnam lại được biểu diễn tại Phòng hoà nhạc Học viện âm nhạc, chỉ huy Carlos Cuesta. Xin mời tất cả các bạn quan tâm đến dự. Xin cảm ơn".

Vậy các bác ở Thủ Đô (PPCT, Meusangele…) có điều kiện nên đi xem và về kể lại cho cả nhà cùng nghe nhé.

Vâng nếu đi được thì không những kể lại mà còn có cờ líp biếu cả nhà.