Những tuyệt phẩm nhỏ trong nền tân nhạc VN Options

[Jan]

Tôi cũng muốn viết NCM thay cho chữ 'tân nhạc', dưng phòng ngừa, để rộng ra, nhỡ đâu, thảng hoặc dư là bài Koibi to yo, hay mấy bài của NS Văn Cao, v.v... Ý đồ thì chẳng có gì mới. Các chương trình phát thanh âm nhạc bên Tây đều có biểu mục 'Những tuyệt phẩm nhỏ trong nền âm nhạc lớn', thôi thì cũng cố theo gót Đông Tây kim cổ cùng bà con để cảm được cái đẹp của âm nhạc nước nhà. Chữ 'tuyệt phẩm' tôi cũng phiên mượn từ tiếng Tây Meisterstück (masterpiece) theo thể dân giã, và Meisterwerk (masterwork).



1. Đặng Hữu Phúc và Mùa Thu Thần Tiên - Trăng Chiều

Tôi chợt có sự so sánh Phan Vũ - Bùi Xuân Phái và Đặng Hữu Phúc - Phan Đan. Người NS tìm được Kỳ nữ của mình giữa những năm 80 của thế kỷ trước. Tôi thích cả 2 bản 'Mùa Thu Thần Tiên' - bà con có thể tìm thấy trên youtube, còn đây là cho những 'phen' âm thanh:


Trăng Chiều - Ái Vân



Trăng Chiều - Kim Phúc

Một chút ngoài lề. Tôi trích dẫn bckq cho tiện. Với tôi 'bản quyền' là một thứ gì đó hơi 'phù du', tuy diên với tính khoa học tôi rất thích 'chủ xị' của bckq ở 'Lời chào':
"Xin chào mừng các bạn đã đến với baicakhongquen.net. Đây là tập hợp những bài hát còn mãi với thời gian, được sưu tầm chủ yếu từ diễn đàn nhaccachmang.net và một số nguồn khác.

Xin chân thành cảm ơn tất cả các bạn, đặc biệt là các thành viên của diễn đàn nhaccachmang.net đã chia sẻ những bài hát quý báu này."

Theo 'thuật nhả chữ' của bác mộc, tôi luôn xếp AV & KP lên hàng đầu, dưng có sự so sánh mang 'chút thơ', KP - dư là Nguyễn Bính, còn AV - dư là Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương. Và tôi quay trở về cái ban đầu của bài viết, DHP - dư là Bùi Xuân Phái của Hà Thành vậy. Tôi nghe AV & KP mà không biết chán, và tôi chợt nhận ra chất 'A cappella' ẩn trong ý đồ ban đầu của NS:

Trăng Chiều - Hợp xướng NHNVK VN (Chỉ huy: Đặng Hũu Phúc)

Và tôi lại chợt nhận ra người NS sau hơn 20 năm với 'Phác thảo mùa thu' qua giọng hát Hoàng Quyên:

Phác Thảo Mùa Thu (1978) - Hoàng Quyên

[huanhau]

Một số thông tin thêm về "năm cửa ô"

Trong quá trình cúc-cù, em đọc được đoạn này

Con đường nước mắt và máu của đồng bào ta – con đường nhựa đầu tiên ở Hà Nội đã hình thành vào năm 1888. Sau khi vua Đồng Khánh hạ bút, đóng triện “nhượng hẳn” đất và dân Hà Nội trong phạm vi năm cửa ô cho Pháp, tức là trao cho chúng quyền cai trị trực tiếp bằng luật pháp của chúng ngay tại Hà Nội mà cai trị Hà Nội là một viên thống đốc Pháp, dân Hà Nội gọi là “dân bảo hộ” thì lại có thêm nhiều con đường thấm máu và nước mắt của đồng bào ta trên mảnh đất Hà Thành.

Một bài báo khác

Ngày 19/7/1888, Tổng thống Pháp đã ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội trước khi có sự công nhận của Triều đình Huế.

Ngày 1/10/1888, Triều đình Đồng Khánh ký chỉ dụ cắt Hà Nội dâng cho Thực dân Pháp làm nhượng địa. Ngày 3/10/1888, Toàn quyền Richaud chính thức đưa Hà Nội trở thành một thành phố theo chế độ nhượng địa.

Thành phố Hà Nội lúc này chỉ gồm các khu phố nội thành được chia thành 63 phường có diện tích 3km2 với số dân khoảng 270.000 người.

Ranh giới Hà Nội lúc bấy giờ được bắt đầu từ Hồ Tây đi theo hướng Bắc-Nam dọc đường Bưởi đến Cầu Giấy lại chuyển theo hướng Đông-Đông Nam dọc đê La Thành rồi kéo thẳng qua phố Khâm Thiên, đến khu vực Hồ Thiền Quang lại quay về hướng Nam-Đông Nam cho đến làng Lương Yên (nay là phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng).

Năm 1889, Hà Nội thành lập ngoại thành Hà Nội, gồm một số xã của các huyện Vĩnh Thuận, Thọ Xương, Từ Liêm, Thanh Trì.

Năm 1904, nội thành Hà Nội được chia thành 8 quận. Năm 1915, Ngoại thành Hà Nội đổi thành huyện Hoàn Long (trực thuộc tỉnh Hà Đông).

Năm 1942, Pháp sáp nhập một phần huyện Thanh Trì của tỉnh Hà Đông vào Hà Nội, thành lập “Đại lý đặc biệt Hà Nội” gồm huyện Hoàn Long và 22 xã thuộc Phủ Hoài Đức, được chia thành 8 tổng, 60 xã.

Bài viết của Chitto, một người viết rất hay về Hà Nội trên các diễn đàn, với phần chú thích trên bản đồ (mới) sau

CÁC CỬA Ô

Trước kia La thành triều Lê có bao nhiêu cửa, không có ghi chép rõ.

Đến khi nhà Nguyễn quy hoạch lại Thăng Long, bỏ phía Tây đi, thì có đến hơn 20 cửa, từ đời Lê các cửa thành ngoài đã gọi là các cửa ô. Đến đầu những năm 1900 ghi chép còn lại tên chính thức của 16 cửa ô. Vì có các cửa ô nên mới có khái niệm Nội ô và Ngoại ô.

Từ Ngoại ô thì sau được dùng phổ biến khắp cả nước, mặc dù hình như chả có nơi nào dùng từ Cửa ô cả.

Một toà thành nếu nhằm mục đích quân sự, thì không thể mở nhiều cửa đến thế, nhưng vòng ngoài thành Thăng Long lúc này (từ 1831 đổi là Hà Nội) mang tính hành chính, dân sự nhiều hơn. Các cửa được xây vòm, có lầu ở trên, là để kiểm soát dân chúng ra vào. Còn quân đội thì đóng trong Trấn thành.

Vị trí của các cửa ô còn được ghi lại tên chính xác thời Nguyễn màu đỏ, màu xanh là tên dân gian vẫn còn lại đến nay. Có thể thấy ô Cầu Giấy xưa của triều Lê đã nằm xa bên ngoài vòng thành triều Nguyễn. Nhiều cửa ô bị thay đổi tên vài lần.

Có thể thấy các cửa ô cũ tập trung chủ yếu ở phía sông (để thuận tiện cho việc buôn bán, giao thương?), lại khá gần nhau, và có lẽ dần dần bị lãng quên khi Pháp phá hầu hết các cửa ô. Nếu không tính Cầu Giấy thì còn năm cửa ô xanh.